Brytyjski psychiatra oraz praktykujący psychoanalityk. Zmarł 28 lipca 2008 roku w wieku 65 lat. Pracował w północnym Londynie, gdzie zajmował się zarówno leczeniem psychiatrycznym, jak i praktyką psychoanalityczną. To rzadkie połączenie kompetencji klinicznych oraz myślenia psychoanalitycznego – połączone z jego poczuciem humoru, energią i życzliwością – wywarło znaczący wpływ na wielu szkolących się terapeutów, pacjentów i współpracowników.
Szczególne miejsce w jego pracy zajmowało zastosowanie myślenia psychoanalitycznego w rozumieniu stanów psychotycznych. Lucas konsekwentnie dążył do zbliżenia psychiatrii i psychoanalizy, próbując łączyć oba podejścia w praktyce klinicznej. Wniósł istotny wkład w dialog między tymi dziedzinami, choć jego próby przełamywania granic między nimi bywały niekiedy przyjmowane z ambiwalencją – zarówno przez środowisko psychiatryczne, jak i psychoanalityczne. Lucas nie wahał się kwestionować dominującego modelu biomedycznego w psychiatrii, a także klasycznych standardów obowiązujących w psychoanalizie.
Był współzałożycielem Sekcji Psychiatrii Ogólnej w Association for Psychoanalytic Psychotherapy, której przez wiele lat przewodniczył. Pełnił także funkcję przewodniczącego NHS Liaison Committee przy British Psychoanalytical Society. Ponadto był członkiem rady APP oraz zasiadał w Komitecie Wykonawczym Wydziału Psychoterapii Royal College of Psychiatrists.
Richard Lucas urodził się w Leeds i przez całe życie zachował silny związek ze swoim rodzinnym miastem. Był wiernym kibicem klubu piłkarskiego Leeds United i uważał się za człowieka z Yorkshire – bezpośredniego, mówiącego otwarcie to, co myśli, a jednocześnie mocno stąpającego po ziemi. W pracach różnych komisji i organizacji dawał się poznać jako wyrazista i barwna osobowość. Z pasją przedstawiał swoje poglądy, co czasem budziło skrajne reakcje wśród współpracowników, jednak jego życzliwość i poczucie humoru sprawiały, że nawet osoby pozostające z nim w sporze darzyły go sympatią.
Ojciec Richarda był dentystą i zmarł z powodu choroby, gdy syn miał zaledwie dziesięć miesięcy. Matka, pracująca naukowo, wychowywała jego i brata samodzielnie. Kiedy Richard miał dziesięć lat, ponownie wyszła za mąż, a rodzina powiększyła się o troje przyrodniego rodzeństwa. Była silną i integrującą postacią w rodzinie, która stworzyła jej stabilne podstawy. Lucas ostatecznie podjął studia medyczne w London Hospital, idąc w pewnym sensie śladami ojca.
Za swoje zasługi został odznaczony tytułem OBE (Officer of the Order of the British Empire) – jednym z ważnych brytyjskich odznaczeń państwowych, przyznawanych osobom, które wniosły znaczący wkład w życie publiczne, naukę lub kulturę.
Richard Lucas, „Psychotyczne fale. Perspektywa psychoanalityczna w psychiatrii”
Przekład nekrologu Richarda Lucasa napisanego przez Dr. Tony’ego Garelicka, który ukazał się w: Psychoanalytic Psychotherapy, Tom 22, Nr 4, grudzień 2008, s. 245–247.