Christopher Bollas

Christopher Bollas urodził się w 1943 r. w Waszyngtonie, dorastał zaś w Kalifornii. Ukończył historię na University of California w Berkeley, a następnie uzyskał doktorat z literatury angielskiej na University at Buffalo. Początek jego zainteresowania psychoanalizą jest związany z pracą z dziećmi autystycznymi i schizofrenicznymi.

W 1973 r. Bollas przeniósł się do Londynu, by rozpocząć szkolenie w Tavistock Clinic, a następnie kształcił się jako psychoanalityk w British Psychoanalytical Society.

Na przestrzeni lat spędzonych na szkoleniu i pracy terapeutycznej Bollas zetknął się z teoriami Anny Freud, Brunona Bettelheima i Margaret Mahler, a jednocześnie inspirowały go teksty Melanie Klein, Donalda Winnicotta i Frances Tustin, które pomagały mu rozumieć głęboko zaburzone światy wewnętrzne pacjentów.

Wśród jego ważnych nauczycieli i superwizorów znaleźli się m.in. Paula Heimann, John Bowlby i Frances Tustin. W Londynie zainteresował się także psychoanalizą francuską i współpracował z Jean-Bertrandem Pontalisem oraz André Greenem.

Sposób myślenia Bollasa wpisuje się w nurt Independent rozwijany przez brytyjską psychoanalizę. Jego twórczość obejmuje teorię psychoanalityczną, technikę kliniczną oraz psychopatologię. Przez pryzmat psychoanalizy przygląda się również literaturze, architekturze, historii, antropologii społecznej czy polityce. W swoim dorobku ma także trzy powieści i zbiór dramatów.

Prace Christophera Bollasa wywierają niesłabnący wpływ na rozwój współczesnej psychoanalizy, a jednym z jego najważniejszych wkładów w technikę pracy terapeutycznej jest podkreślenie wagi swobodnych skojarzeń. Zdaniem Bollasa, praca psychoanalityczna oparta na swobodnych skojarzeniach może zaowocować głęboko przekształcającym doświadczeniem, ponieważ pozwala uwolnić twórczy potencjał nieświadomości.

W połowie lat osiemdziesiątych Bollas powrócił na pewien czas do Stanów Zjednoczonych, gdzie pełnił funkcję dyrektora ds. edukacji w Austen Riggs Center, był profesorem literatury na University of Massachusetts oraz profesorem w Cambridge Hospital przy Harvard University. Następnie przez kilka lat mieszkał znowu w Londynie, zanim w 2013 roku powrócił do Stanów Zjednoczonych na dobre.

Christopher Bollas wprowadził nowe pojęcia, które na stałe znalazly swoje miejsce w języku psychoanalizy:

„receptywna nieświadomość”, „znane niepomyślane”, „idiom self”, „psychiczna genera”, „obiekt przekształcający”, „normoza”.

Zdaniem Bollasa istota sytuacji klinicznej nie polega jedynie na ujawnianiu tematów narracyjnych, odkrywaniu materiału wypartego czy przepracowywaniu wcześniejszych relacji. Równie ważna jest unikalna atmosfera analityczna tworzona przez konkretną parę analityczną i ich wzajemne spotkanie. Jak pisze:

„Pacjenci swobodnie kojarzący są w tym sensie podobni do artystów ujawniających głęboko subiektywny styl poprzez formę swojej ekspresji – tak jak podpis poety ujawnia się nie tyle w treści wiersza, ile w jego formie”.

Bollas należy dziś do najczęściej czytanych autorów psychoanalitycznych. Jego styl pisania jest zarazem odkrywczy i swobodny, łączący literacką wrażliwość z osobistym tonem.

Książki Christophera Bollasa
w Wydawnictwie Fundament

„Świat obiektów sugestywnych”

„Freudowski moment”

„Niekończące się pytanie”

„Nim nadejdzie katastrofa. Psychoanaliza załamania psychicznego”

Sarah Nettleton „Metapsychologia Christophera Bollasa”

Biogram opracowano na podstawie Wprowadzenia z książki Sary Nettleton „Metapsychologia Christophera Bollasa”.